Το «Πακέτο Πειραμάτων» για τη διδασκαλία Φ.Ε. στo Δημοτικό. Του Μακρυωνίτη Γ.
Ημερομηνία Friday, March 05 @ 09:19:46 EET
Θέμα Δραστηριότητες ΕΚΦΕ


Μακρυωνίτης Γ. Υπεύθυνος ΕΚΦΕ Ερμούπολης

Η πρότασή μας αναφέρεται στη χρήση του «Πακέτου Πειραμάτων» με απλά μέσα, κατάλληλου για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο Δημοτικό. Αφετηρία μας είναι η ιδέα ότι "τα μαθήματα των φυσικών επιστημών που διδάσκονται στην Ε΄  και Στ΄ τάξη του δημοτικού σχολείου δεν απαιτούν εργαστηριακούς χώρους και εξεζητημένα όργανα και χημικές ουσίες αλλά μπορούν να γίνουν μέσα στις τάξεις με απλά μέσα και ουσίες καθημερινής χρήσης".



Τα πειράματα με απλά μέσα για τη διδασκαλία των Φυσικών Επιστημών στο Δημοτικό

Την τρέχουσα σχολική χρονιά 2003-2004 διδάσκονται τα βιβλία “Ερευνώ και Ανακαλύπτω”  τα οποία περιλαμβάνουν ένα μεγάλο αριθμό πειραμάτων τα οποία γίνονται με απλά μέσα.

 

Τα πλεονεκτήματα της εκτέλεσης πειραμάτων με απλά μέσα καθημερινής χρήσης είναι πολλά:
• Δεν απαιτείται σχολικό εργαστήριο
• Δεν απαιτείται η αγορά ακριβών οργάνων και αντιδραστηρίων
• Χρησιμοποιούνται υλικά καθημερινής ζωής που είναι οικεία στους μαθητές
• Τα υλικά και τις ουσίες προσκομίζουν οι μαθητές λίγες μέρες πριν τη διεξαγωγή των πειραμάτων. Η προσπάθεια συλλογής των υλικών και η παρότρυνση των μαθητών με την καθοδήγηση του δασκάλου εντάσσεται στις διαδικασίες διδασκαλίας και μάθησης.
• Υπάρχει δυνατότητα επανάληψης των πειραμάτων στο σπίτι.
• Αναπαράγεται η γνώση κάθε στιγμή στο εργαστήρι της καθημερινότητας και στο οικιακό εργαστήριο. «Προϋπόθεση της δυνατότητας διεύρυνσης της πειραματικής δραστηριότητας στο πεδίο της καθημερινής παρατήρησης είναι η εξοικείωση των μαθητών με την επιστημονική  μεθοδολογία». 
• Γίνεται σύνδεση του μαθήματος με τη καθημερινότητα. Οι μαθητές εξοικειώνονται με την ιδέα  ότι "οι φυσικές επιστήμες είναι χρήσιμο εργαλείο στη ζωή και δεν είναι κάτι θεωρητικό και άχρηστο".
• Η κατάκτηση της γνώσης γίνεται με φυσικό τρόπο και ευχάριστα.

Μια πρόταση για τη δημιουργία  "Πακέτων Πειραμάτων"
Η δομή των βιβλίων του μαθητή και στις δυο τάξεις είναι τέτοια ώστε να απαιτείται η ενεργός συμμετοχή των μαθητών σε όλες τις φάσεις της διδασκαλίας του μαθήματος. Το κρίσιμο ερώτημα για το δάσκαλο αναφέρεται στο κατά πόσο εξασφαλίζεται στη πράξη η συμμετοχή των μαθητών. Προϋπόθεση είναι η ανταπόκρισή τους στις υποδείξεις του βιβλίου και του δασκάλου ώστε να πραγματοποιούν τα προτεινόμενα πειράματα στο σπίτι ή να προσκομίζουν τα απαραίτητα υλικά  και ουσίες  για την εκτέλεση των πειραμάτων στη τάξη.
Τα «Πακέτα Πειραμάτων» εξασφαλίζουν, μεταξύ άλλων, την επιτυχή εξέλιξη του μαθήματος στη περίπτωση που δεν υπάρχει ανταπόκριση των μαθητών. Επιπλέον:
• Αποτελούν  κίνητρο για τους δασκάλους ώστε να ακολουθήσουν την προτεινόμενη πειραματική διδασκαλία σύμφωνα με τα αντίστοιχα βιβλία.
• Αποτελούν εργαλεία εξοικείωσης των δασκάλων στην πειραματική διδασκαλία.
• Απομυθοποιούν τη «δυσκολία» της πειραματικής διδασκαλίας
• Δεν υπάρχει ο κίνδυνος να μην εκτελεστούν τα προτεινόμενα πειράματα επειδή οι μαθητές δεν ανταποκρίθηκαν στις οδηγίες να προσκομίσουν τα απαραίτητα υλικά.
• Δημιουργούνται εύκολα με απλά υλικά χωρίς σημαντικό κόστος και απαιτούν μικρό χώρο αποθήκευσης. Μια μεταλλική αρχειοθήκη υπερκαλύπτει τις απαιτήσεις αποθήκευσης όλων των απαραίτητων "πακέτων πειραμάτων" και για τις δυο τάξεις.
• Αποτελούν παρακαταθήκη για τις επόμενες χρονιές με συμπλήρωση μόνο των υλικών που καταναλώνονται. Ας σημειωθεί ότι τα προτεινόμενα «Πακέτα Πειραμάτων» αναφέρονται σε όλα τα κεφάλαια του μαθήματος Ερευνώ και Ανακαλύπτω. Κάθε πακέτο περιέχει τα απαραίτητα υλικά και ουσίες, που μπορούν να διατηρηθούν επί μακρόν και σε αριθμό ώστε  να είναι δυνατόν να εκτελεστούν τα πειράματα από ομάδες μαθητών(4 μαθητές ανά ομάδα).
Οι διδάσκοντες πρέπει να γνωρίζουν ότι η ύπαρξη των «Πακέτων Πειραμάτων» δεν  μπορεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για τους μαθητές όσον αφορά  τη διαδικασία αναζήτησης των υλικών και κατασκευής των προτεινόμενων κατασκευών, σύμφωνα με τις οδηγίες των βιβλίων.

Τα Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστημών (ΕΚΦΕ) στα πλαίσια της υποστήριξης της πειραματικής διδασκαλίας των σχολείων της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία «Πακέτων Πειραμάτων» σε κάθε δημοτικό σχολείο με τη συμμετοχή του δασκάλου ο οποίος μπορεί να αποσπαστεί στο ΕΚΦΕ σύμφωνα με τον Ν. 3149/03 Άρθρο 13 παράγραφος 6: …Με απόφαση του διευθυντή πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, ύστερα από πρόταση του οικείου περιφερειακού συμβουλίου πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, αποσπάται σε κάθε ΕΚΦΕ εκπαιδευτικός του κλάδου δασκάλων, εξειδικευμένος στην εργαστηριακή διδασκαλία των φυσικών μαθημάτων…
Τα προτεινόμενα «πακέτα» μπορούν να τοποθετούνται σε άδεια κουτιά φωτοτυπικού χαρτιού τα οποία λόγω των διαστάσεών τους αποθηκεύονται εύκολα στις αρχειοθήκες. Σε κάθε κουτί τοποθετείται ενδεικτική ετικέτα ώστε να αναγνωρίζεται εύκολα το περιεχόμενό τους.
  

Ενδεικτικά αναφέρουμε το περιεχόμενο του «Πακέτου Πειραμάτων» που αφορά το κεφάλαιο του ηλεκτρισμού της Ε΄Δημοτικού για 5 ομάδες μαθητών:
• μικρό σφυράκι
• απογυμνωτής καλωδίων
• ψαλίδι
• 10 λαμπάκια περίπου 3,6 V  0,8Α
• 5 πλακέ μπαταρίες 4,5 V
• μπαταρίες διαφόρων τύπων(από μία)
• λαμπάκια διαφόρων τύπων
• κουτί με πλατυκέφαλα  καρφιά μήκους 2 εκατοστά
• 5 πλαστικά διαφανή ποτήρια
• κουτί από συνδετήρες Νο 2
• κουτί από συνδετήρες Νο 5
• 10 μανταλάκια
• κουτί από πινέζες χωρίς πλαστική επικάλυψη
• 10 ξύλινα πλακίδια 8Χ6Χ1,5
• 5 ξύλινα πλακίδια 5Χ5Χ1,5
• 50 τεμάχια τηλεφωνικού μονόκλωνου καλωδίου μήκους15-20 εκατοστά
• αλάτι
• κουταλάκι
• 20 ασφάλειες 300 mA ή συρματάκι κουζίνας
• καλαμάκια αναψυκτικών
• 1 κουβάρι λεπτού νήματος
• τεμάχιο αλουμινόχαρτου
• 5 μικρά γυάλινα βαζάκια με καπάκι

Για την εκτέλεση των πειραμάτων απαιτείται η διαμόρφωση της τάξης σε εργαστήριο, με την συνένωση των θρανίων ανά δύο ώστε να σχηματίζονται «πάγκοι» για τις ομάδες των μαθητών.

Θα πρέπει να ληφθούν  υπόψη τα παρακάτω κατά την εκτέλεση των προτεινόμενων πειραμάτων του ηλεκτρισμού της Ε΄τάξης:
• Η χρήση μεγάλου αριθμού συνδετήρων στα ηλεκτρικά κυκλώματα δημιουργεί πτώση τάσης η οποία έχει αρνητικές επιπτώσεις στην επιτυχία ορισμένων πειραμάτων και ιδιαίτερα στο βραχυκύκλωμα όπου λόγω της πτώσης της τάσης  δεν επιτυγχάνεται η τήξη της ασφάλειας.
• Το πάχος του σύρματος της κουζίνας δεν είναι ομοιόμορφο με αποτέλεσμα να παρουσιάζονται προβλήματα(τήξη χωρίς βραχυκύκλωμα, μη τήξη παρά το βραχυκύκλωμα). Προτείνεται η χρησιμοποίηση ασφαλειών 300 mA(γυάλινες) οι οποίες μπορούν να στηριχτούν σε χάλκινα μονόκλωνα καλώδια τα οποία τυλίγονται στα δυο μεταλλικά άκρα των ασφαλειών.

 
• Στις  λυχνιολαβές  συνήθως χάνεται η επαφή της λυχνίας με την πινέζα. Αυτό αντιμετωπίζεται με το ανασήκωμα του ενός βραχίονα του μανταλακιού ώστε να πιέζεται η λυχνία.

 
• Τα καλώδια που χρησιμοποιούνται να είναι μονόκλωνα επειδή σταθεροποιούνται καλύτερα. 


 







Το άρθρο αυτό προέρχεται από www.epyna.eu
http://www.epyna.eu

Το URL της ιστορίας αυτής είναι ο εξής
http://www.epyna.eu/modules.php?name=News&file=article&sid=537