ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ: Εισαγωγή στη Διδακτική της Τεχνολογίας. Της Κρ. Χαλκιά
Ημερομηνία Monday, January 23 @ 12:53:52 EET
Θέμα Τεχνολόγοι


Η συγγραφέας Κρ. Χαλκιά, Επίκ. Καθηγήτρια - Τομέας Φυσικών Επιστημών, Τεχνολογίας και Περιβάλλοντος Π.Τ.Δ.Ε. Πανεπιστήμιο Αθηνών (Πρώην Καθηγήτρια ΠΑΤΕΣ-ΣΕΛΕΤΕ, σημερινή ΑΣΠΑΙΤΕ) παρουσιάζει το βιβλίο της.



Εισαγωγή στη Διδακτική της Τεχνολογίας, εκδ. Τυπωθήτω, Αθήνα

 

Η «Εισαγωγή στη Διδακτική της Τεχνολογίας» αναφέρεται στις πολλές και ποικίλες διαστάσεις που συγκροτούν το μάθημα της Τεχνολογίας, και προτείνει τρόπους διδακτικής αντιμετώπισής τους στις σχολικές αίθουσες.
Το μάθημα της Τεχνολογίας, σχετικά πρόσφατη κατάκτηση του ελληνικού σχολείου, απαιτεί νέους τρόπους διαχείρισης της γνώσης τόσο από τους μαθητές όσο και από τους εκπαιδευτικούς. Είναι ιδιόμορφο στο χειρισμό του, εφόσον ενσωματώνει και συνθέτει γνώσεις, μεθοδολογίες και πρακτικές από διάφορες περιοχές της επιστήμης και του πολιτισμού. Αξιοποιεί τους τρόπους θεώρησης και τη μεθοδολογία τόσο των ανθρωπιστικών επιστημών, όσο και των Φυσικών Επιστημών και των Μαθηματικών. Στο μάθημα της Τεχνολογίας καλλιεργούνται οι δεξιότητες και οι τρόποι μελέτης και ανάλυσης που χαρακτηρίζουν τις «Καλές Τέχνες», αλλά και οι δεξιότητες και η εμπειρική γνώση που προκύπτουν από τις χειρωνακτικές τέχνες.
Το βιβλίο αναφέρεται στις προϋποθέσεις για την κατάκτηση της τεχνολογικής ικανότητας από τους μαθητές, με απώτερο στόχο τη δημιουργία τεχνολογικά εγγράμματων πολιτών. Καλεί τους εκπαιδευτικούς στο μάθημα της Τεχνολογίας να ασκήσουν τους μαθητές τους ώστε να καταστούν ικανοί αξιοποιώντας γνώσεις και δεξιότητες από διαφορετικές γνωστικές περιοχές, κατ’ αρχήν να γνωρίζουν «πως λειτουργούν τα πράγματα» και ακολούθως να μπορούν «να κάνουν τα πράγματα να λειτουργούν». Επιπρόσθετα, να μπορούν να αναγνωρίζουν τις κοινωνικές, αισθητικές, οικονομικές, φιλοσοφικές και πολιτικές προεκτάσεις των κάθε είδους παρεμβάσεών τους στο περιβάλλον.
Ως μορφές προτεινόμενων εργασιών στο μάθημα της Τεχνολογίας παρουσιάζονται και αναλύονται, αφενός η «επίλυση προβλημάτων» που αναφέρεται στη διαλεκτική σχέση μεταξύ του χεριού και του μυαλού κατά τη διαδικασία κατασκευής ενός προϊόντος και, αφετέρου, το «σχέδιο έργου» που αναφέρεται στην πορεία σχεδιασμού και υλοποίησης ενός προϊόντος από τη στιγμή της σύλληψής του μέχρι τη στιγμή της πλήρους πραγματοποίησης-κατασκευής του.

Το βιβλίο αποτελείται από 4 βασικά κεφάλαια που αναφέρονται σε ισάριθμες θεματικές ενότητες:
Στο 1ο κεφάλαιο, με θέμα «Τεχνολογία και Πολιτισμός» γίνεται η διαπραγμάτευση  βασικών ερωτημάτων που αφορούν τη φύση της Τεχνολογίας, όπως:
Ποια είναι η σχέση της Τεχνολογίας με τον άνθρωπο;
Ποια ανθρώπινη ανάγκη δημιούργησε την Τεχνολογία;
Πώς ξεκίνησε;
Ποια είναι η σχέση της Τεχνολογίας με την Τέχνη, την Κοινωνία και την Επιστήμη;
Ποια θεωρούνται ως σημαντικά βήματα για την εξέλιξη της Τεχνολογίας, όπως προκύπτουν από τη μελέτη της Ιστορίας της Τεχνολογίας;
Πώς η Τεχνολογία επιδρά στο περιβάλλον του ανθρώπου;

Η μελέτη του 1ου κεφαλαίου αποσκοπεί να καταστήσει ικανούς τους εκπαιδευτικούς να μπορούν:
• να αναγνωρίζουν τις πολλαπλές συνιστώσες που συνθέτουν την έννοια της τεχνολογίας.
• να αναφέρουν συγκεκριμένα στοιχεία που καταδεικνύουν τη συμβολή της τεχνολογίας στον ανθρώπινο πολιτισμό.
• να υποστηρίζουν με συγκεκριμένα επιχειρήματα την εξάρτηση της τέχνης από την τεχνολογία και το αντίστροφο.
• να επιχειρηματολογούν υπέρ της στενής αλληλοσύνδεσης των Φυσικών Επιστημών και της Τεχνολογίας.
• να εντοπίζουν το ρόλο που παίζει η τεχνολογία στην τροποποίηση και διαμόρφωση των κοινωνικών δομών.

Στο 2ο κεφάλαιο, με θέμα «Η Τεχνολογία στην Εκπαίδευση», γίνεται η διαπραγμάτευση ερωτημάτων που αφορούν την έννοια της Τεχνολογίας, όπως έχει διαμορφωθεί στην σημερινή εποχή, και το ρόλο του μαθήματος της Τεχνολογίας στην εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, στο συγκεκριμένο κεφάλαιο γίνεται η επεξεργασία ερωτημάτων, όπως:
Ποιες κατευθύνσεις πρέπει να ακολουθήσει το μάθημα της Τεχνολογίας;
Τι είδους πολίτες θέλουμε να εκπαιδεύσουμε, μέσω του μαθήματος της Τεχνολογίας;
Ποιες είναι οι βασικές συνιστώσες που απαρτίζουν το μάθημα της Τεχνολογίας; κ.λπ.
Επιπλέον, στο κεφάλαιο αυτό μελετάται η έννοια του σχεδιασμού στο μάθημα της Τεχνολογίας, καθώς και η γλώσσα που χρησιμοποιούν οι τεχνολόγοι ως μέσον επικοινωνίας με τους συναδέλφους τους και τον υπόλοιπο κόσμο.

Η μελέτη του 2ου κεφαλαίου αποσκοπεί να καταστήσει ικανούς τους εκπαιδευτικούς να μπορούν:
• να αναγνωρίζουν τις αιτίες που οδηγούν σε καλή ή κακή χρήση της τεχνολογίας.
• να εντοπίζουν τους παράγοντες οι οποίοι είναι απαραίτητοι για την επίτευξη ενός τεχνολογικού έργου.
• να περιγράφουν την έννοια της Τεχνολογίας και να την αναλύσετε στα επί μέρους χαρακτηριστικά της στοιχεία.
• να υποστηρίζουν την αναγκαιότητα της εισαγωγής του μαθήματος της Τεχνολογίας στη Μέση Εκπαίδευση.
• να εξηγούν  τις κατευθύνσεις που μπορεί να πάρει το μάθημα της Τεχνολογίας στη Μέση Εκπαίδευση και το είδος των πολιτών που στοχεύει η καθεμία από αυτές.
• να επιχειρηματολογούν υπέρ της ανάπτυξης των τριών βασικών συνιστωσών του μαθήματος της Τεχνολογίας (ανάπτυξη: γνωστικού υπόβαθρου, δεξιοτήτων και στάσεων).
• να αναλύουν την έννοια του σχεδιασμού στην Τεχνολογία και να περιγράψετε ορισμένα από τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του.
• να αναγνωρίζουν τις ιδιαιτερότητες, αλλά και τη σημασία της γλώσσας της Τεχνολογίας για την ουσιαστική κατανόηση του σχετικού μαθήματος.


Στο 3ο κεφάλαιο, με θέμα «Η κατάκτηση της τεχνολογικής ικανότητας», γίνεται η διαπραγμάτευση ερωτημάτων που αφορούν τη σημασία της τεχνολογικής ικανότητας ενός ατόμου στην εποχή μας και διερευνώνται οι βασικές συνιστώσες που την συγκροτούν. Επίσης, μελετάται διεξοδικά ο τρόπος κατάκτησης της τεχνολογικής ικανότητας στην εκπαίδευση, μέσω της άσκησης βασικών λειτουργιών-διαδικασιών όπως: της διερεύνησης, του προγραμματισμού, της κατασκευής μοντέλων και πρωτοτύπων, της αξιολόγησης, της επικοινωνίας, κ.λπ.

Η μελέτη του 3ου κεφαλαίου αποσκοπεί να καταστήσει ικανούς τους εκπαιδευτικούς να μπορούν:
• να αναγνωρίζουν τις πολλαπλές συνιστώσες που συνθέτουν την έννοια της τεχνολογικής ικανότητας.
• να επιχειρηματολογούν υπέρ της σημασίας της ανάπτυξης της τεχνολογικής ικανότητας.
• να περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο επιτυγχάνεται στην εκπαιδευτική διαδικασία, κάθε μία από τις συνιστώσες που συγκροτούν την τεχνολογική ικανότητα.
• να υποστηρίζουν με συγκεκριμένα επιχειρήματα τη σημασία της άσκησης των μαθητών στις λειτουργίες που αναφέρονται στην τεχνολογική ικανότητα (διερεύνηση, προγραμματισμός, σχεδιασμός και κατασκευή μοντέλων, πραγματοποίηση του τελικού πρωτοτύπου, τη συνειδητοποίηση του εν δυνάμει χρήστη, την εξασφάλιση της λειτουργίας των πραγμάτων, την αξιολόγηση, την επικοινωνία, την επινόηση και την αξιοποίηση της φαντασίας), τόσο για την επαγγελματική ζωή τους, όσο και για την προσωπική τους εξέλιξη.
• να αναγνωρίζουν τις προσωπικές ποιότητες και δεξιότητες που κατακτούν οι μαθητές με τη συνεπή άσκησή τους σε διαδικασίες και λειτουργίες που αναφέρονται στην τεχνολογική ικανότητα.

Στο 4ο κεφάλαιο, με θέμα «Το είδος των ‘εργασιών’ στο μάθημα της Τεχνολογίας: Η επίλυση ‘προβλημάτων’ και το σχέδιο έργου», γίνεται μελέτη του είδους των εργασιών που μπορεί να ανατεθούν στους μαθητές στο μάθημα της Τεχνολογίας, προκειμένου να αναπτυχθούν οι δεξιότητες που απαιτούνται για την κατάκτηση της τεχνολογικής ικανότητας. Αναλύονται οι ιδιαιτερότητες αυτών των εργασιών -σε σύγκριση με άλλες σχολικές εργασίες-, και διερευνώνται οι απαιτήσεις που έχουν από τους εκπαιδευτικούς και τους μαθητές, προκειμένου οι εργασίες αυτές να μπορέσουν να οργανωθούν και να υλοποιηθούν αποτελεσματικά.

Η μελέτη του 4ου κεφαλαίου αποσκοπεί να καταστήσει ικανούς τους εκπαιδευτικούς να μπορούν:
• να αναλύουν σε επί μέρους βήματα τη διαδικασία της επίλυσης “προβλημάτων” στο μάθημα της Τεχνολογίας.
• να επιχειρηματολογούν για την ιδιαίτερη σημασία της επίλυσης “προβλημάτων” στο μάθημα της Τεχνολογίας.
• να διακρίνουν τις διαφορές και τις ομοιότητες ανάμεσα στην επίλυση “προβλημάτων” και στο σχέδιο έργου.
• να περιγράφουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της μεθόδου εργασιών των μαθητών με τα σχέδια έργου, σε σύγκριση με τις συνήθεις εργασίες που εκπονούν στα πλαίσια της παραδοσιακής σχολικής πρακτικής.
•  να αναφέρουν τα ποιοτικά χαρακτηριστικά με τα οποία εφοδιάζουν τους μαθητές οι εργασίες που στηρίζονται στην επίλυση “προβλημάτων”  και στα σχέδια έργου.

Όλα τα παραπάνω κεφάλαια του βιβλίου πλαισιώνονται από μια χαρακτηριστική κατηγορία δραστηριοτήτων, που τιτλοφορούνται «θέματα προς επεξεργασία» και προσπαθούν να γεφυρώσουν την απόσταση μεταξύ θεωρίας και πράξης. Τα «θέματα προς επεξεργασία» αποτελούν αφενός αφορμές για προβληματισμό των ίδιων των εκπαιδευτικών πάνω στα ζητήματα που αναπτύσσονται στο βιβλίο και αφετέρου προτάσεις για εφαρμογή τους μέσα στις σχολικές αίθουσες.







Το άρθρο αυτό προέρχεται από www.epyna.eu
http://www.epyna.eu

Το URL της ιστορίας αυτής είναι ο εξής
http://www.epyna.eu/modules.php?name=News&file=article&sid=1317