Search
Topics
  Create an account Home  ·  Topics  ·  Downloads  ·  Your Account  ·  Submit News  ·  Top 10  
Περιφέρεια Ν. Αιγαίου


Online χρήστες
Υπάρχουν επί του παρόντος 27 Επισκέπτης(ες) και 0 Μέλος(η) που είναι συνδεδεμένος(οι)

Είσαστε ανώνυμος χρήστης. Μπορείτε να εγγραφείτε πατώντας εδώ

Ενδιαφέρουσες Συνδέσεις
Ενδιαφέρουσες Συνδέσεις

Εξετάσεις
Πανελλήνιες
ΑΣΕΠ

Έργα 3ου ΚΠΣ
Επιτροπή Επιμόρφωσης Ν. Κυκλάδων
ΠΕΠ Ν.Αιγαίου
Δικτυακός Τόπος ΚτΠ
Γραφείο για την ΚτΠ του ΥΠΕΠΘ
Ειδική υπηρεσία εφαρμογής προγραμμάτων ΚΠΣ
Δικτυακός Τόπος ΕΠΕΑΕΚ

Μεταπτυχιακά
Μεταπτυχιακά

Ανακοινώσεις EduNet
-Λογαριασμοί mail και dialup για εκπαιδευτικούς

Ευρωπαϊκά Προγράμματα
Τρέχοντα προγράμματα που ενδιαφέρουν τα σχολεία
European SchoolNet

Πολιτιστικές Εκδηλώσεις
Πολιτιστικές Εκδηλώσεις 

Εκπαιδευτική Νομοθεσία
Εκπαιδευτική Νομοθεσία

Δρομολόγια Πλοίων
Δρομολόγια Πλοίων (από και προς Σύρο)

Δρομολόγια Πλοίων γισ τα νησιά των Κυκλάδων




Άλλες πηγές καιρού



ΕΛΜΕ Κυκλάδων


ΚΕΠΛΗΝΕΤ Νομού Κυκλάδων
  





Σχολικοί Σύμβουλοι


Τηλεεκπαίδευση

Πληροφορίες από εδώ.


Μελέτες-Έρευνες: Ημερολόγιο καταστρώματος ΟΔΥΣΣΕΙΑΣ. Των Μπακαλίδη
Ημερομηνία καταχώρησης Thursday, November 13 @ 10:25:52 EET από admin0

Επιμόρφωση

Μπακαλίδης Γεώργιος gbakalid@ee.duth.gr
Δρ. Οπτοηλεκρονικής
Εκπαιδευτικός Φυσικής–Πληροφορικής Β’/θμιαςΕκπ/σης Ν. Ξάνθης 
Σωτηρόπουλος Παναγιώτης psotirop@ceti.gr
Δρ. Επιστημολογίας, MSc Μαθηματικών
Εκπαιδευτικός  Β’/θμιας Εκπ/σης Ν. Ξάνθης 
 

Στην εργασία αυτή μελετάμε την εισαγωγή της υπολογιστικής και δικτυακής τεχνολογίας στη Ελληνική Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Επιχειρούμε μια αποτίμηση της επίδρασής τους στις διαδικασίες μετασχηματισμού μεθόδων και νοοτροπιών στην εκπαιδευτική κοινότητα. Αναλύοντας τα αδιέξοδα των παραδοσιακών διδακτικών προτύπων και επισημαίνοντας τις δυσκολίες αποδοχής του νέου μαθησιακού περιβάλλοντος που διαμορφώνουν οι Τεχνολογίες της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας, καθορίζουμε τα επιστημολογικά προαπαιτούμενα και τις παιδαγωγικές αρχές που συνέχουν την επιτυχή εφαρμογή τους. Η κυρίαρχη μέθοδος της μετωπικής διδασκαλίας ακολουθώντας τρόπους προσέγγισης που αποξενώνουν το μαθητή από το γνωστικό αντικείμενο και επιβάλλοντας ρυθμούς μάθησης που αποτρέπουν τη δημιουργική συμμετοχή στη διαμόρφωση της γνώσης, οδήγησε σε απαξίωση του σχολείου. Η υιοθέτηση νέων διδακτικών μεθόδων που χρησιμοποιούν καινοτόμα εργαλεία προβάλλει ως μια ελπιδοφόρα πρόταση για ένα εκπαιδευτικό σύστημα που εμφανίζει σημεία παρακμής. Προκειμένου να αναπτυχθεί η κριτική σκέψη των μαθητών, η ικανότητά τους να διατυπώνουν υποθέσεις και να ελέγχουν την εγκυρότητά τους θα πρέπει να καθορισθούν τα γενικά κριτήρια οργάνωσης, διαχείρισης και εφαρμογής του διερευνητικού λογισμικού στη διδακτική πράξη. Μια ολοκληρωμένη και νοηματοδοτούμενη μάθηση, που δεν παρουσιάζεται ως μια απλή παράθεση συλλογής δεδομένων απομονωμένων μεταξύ τους και χωρίς σύνδεση με προηγούμενες γνώσεις, προϋποθέτει ως συνοδευτικό υλικό ένα φύλλο μελέτης. Η χρήση του συνεισφέρει στον εμπλουτισμό του μαθησιακού περιβάλλοντος, παρωθεί στη δημιουργική συμμετοχή του μαθητή και ενισχύσει την προσπάθεια συγκερασμού της εποικοδομητικής και συνεργατικής μάθησης. To παράδειγμα εφαρμογής των ΝΤ για τη διδασκαλία των εγκάρσιων κυμάτων, με χρήση του λογισμικού Modellus, που παρατίθεται στο τέλος αποσκοπεί στη συγκεκριμενοποίηση των προσεγγίσεών μας.

Η εργασία παρουσιάστηκε στο "1ο Συνέδριο για την αξιοποίηση των ΤΠΕ στη Διδακτική πράξη. Εκπαιδευτικό λογισμικό και διαδίκτυο", Σύρος 11, 12, 13 Μαίου 2001.



τούτων γαρ συ εκάστη ουκ επί τέχνη έμαθες, ως δημιουργός εσόμενος,
αλλ’επί παιδεία, ως τον ιδιώτην και τον ελεύθερον πρέπει.
Πλάτωνος, «Πρωταγόρας» 312b.

Απολογισμός μιας πορείας
Όταν, πριν από πέντε χρόνια περίπου, ξεκινούσε πιλοτικά η εισαγωγή της υπολογιστικής και δικτυακής τεχνολογίας στην ελληνική εκπαίδευση, το εγχείρημα φάνταζε ουτοπικό, με την πρωτογενή σημασία της λέξης, αυτή που εκπορεύεται από την ετυμολογική της σύνθεση, ου-τόπος. Ούτε η υλικοτεχνική υποδομή, αλλά προπάντων ούτε και η οικολογία του ελληνικού σχολείου καλλιεργούσαν προσδοκίες επιτυχίας και γενίκευσης του προγράμματος. Αυτό που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί  από αρκετούς στην αρχή σαν εκζητημένος σχεδιασμός, ή σαν ψιμυθιασμένη διδακτική προσέγγιση και θεωρούνταν καταδικασμένο να εκπέσει σε ακηδία, απέδωσε καρπούς και έφερε τελικά ένα πνεύμα ανανέωσης και δημιουργίας. Στην προσπάθεια αυτή συνέτεινε και η παρακμή του κυρίαρχου διδακτικού προτύπου που, αφού ολοκλήρωσε τον κύκλο της συνεισφοράς του, αδυνατεί πλέον να προσαρμοσθεί στις αναζητήσεις της εποχής.
Το εγχείρημα της εισαγωγής των Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας (ΤΠΕ), αν κριθεί συνολικά, αποτιμάται ως θετικό. Η κρίση αυτή συνεκτιμά βέβαια το συγκείμενο που διαμόρφωσε ένα ατελέσφορο εκπαιδευτικό σύστημα που αδυνατεί, χρόνια τώρα, να βρει μια περιοχή δυναμικής ισορροπίας ανάμεσα στις παλινωδίες των εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, στις εδραίες αντιλήψεις  της εκπαιδευτικής κοινότητας, τα ιδεολογήματα της «μορφωσιολατρίας» που ακυρώνουν στην πράξη κάθε ρηξικέλευθη τομή και στην ασφυκτική πίεση  της αγοράς εργασίας. Η νομιμοποίηση του εγχειρήματος, ως προσπάθεια συγκρότησης των θεωρητικών και πραγματολογικών προϋποθέσεων εφαρμογής του, αποδείχθηκε μια αλγεινή και συνεχής αναζήτηση. Η διαδρομή που ακολουθήθηκε μέχρις ότου αμβλυνθούν οι αρχικές επιφυλάξεις και μετριασθεί ο άκριτος ενθουσιασμός των εκπαιδευτικών, επωδός της αναγγελίας κάθε νέου προγράμματος, αποδείχθηκε βραχύτερη από όσο θα υπολόγιζε κανείς. Η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών που ακολούθησε την περιπέτεια της πιλοτικής εφαρμογής των ΤΠΕ, αντιλήφθηκε τελικά πως ο Η/Υ είναι ένα επικουρικό εργαλείο χρήσιμο για την καθημερινή διαχείριση της γνώσης που παρέχεται στο μαθητή. Ο εκπαιδευτικός εκτιμά πλέον πως  οι ΤΠΕ επιδρούν καταλυτικά στη διεύρυνση και τον εμπλουτισμό της διδακτικής πρακτικής και συμβάλλουν στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που διευκολύνει την κατάκτηση της γνώσης. Σε μια περιοχή, όπως η Θράκη, με υψηλό δείκτη σχολικής παραίτησης και περιορισμένες εκπαιδευτικές ευκαιρίες, η εφαρμογή του προγράμματος μετέβαλε τόσο τις διδακτικές πρακτικές, όσο και τη δομή και τα συμφραζόμενα της παιδαγωγικής σχέσης μεταξύ του εκπαιδευτικού και των μαθητών. Για να αποτιμήσει κανείς το εύρος και τη σπουδαιότητα των αλλαγών που επιφέρει στην οργάνωση και τη λειτουργία της διδασκαλίας η εισαγωγή της υπολογιστικής και δικτυακής τεχνολογίας, θα πρέπει να αντιπαραθέσει πρώτα τα δομικά χαρακτηριστικά του κυρίαρχου προτύπου διδασκαλίας.

Τα φαινόμενα στόμωσης του παλαιού
  Στο παραδοσιακό πρότυπο διδασκαλίας, της από καθέδρας διάλεξης, επιβάλλονται ρυθμοί μάθησης και τρόποι εμπειρικής βίωσης της διδασκαλίας που αποδεικνύονται στην πράξη αλυσιτελείς και εντείνουν τις εκπαιδευτικές ανισότητες. Ο συνεχής μονόλογος του εκπαιδευτικού αποξενώνει το μαθητή και αλλοτριώνει τη σχέση του με το διδακτικό αντικείμενο. Δεν είναι λοιπόν παράδοξο που το σημερινό σχολείο απαξιώνεται και ο μαθητής δεν ενδίδει στις αιτιάσεις της Κοινωνίας της Πληροφορίας, για να εγκλωβισθεί τελικά στο χρησιμοθηρικό σχήμα της άμεσα ανταλλάξιμης, εφήμερης και χωρίς βάθος γνώσης, που εξαντλεί την προοπτική της στις προαγωγικές ή εισιτήριες εξετάσεις. Ούτε πρέπει να ξενίζει η διαπίστωση πως ο εκπαιδευτικός έχει περιπέσει σε απλό μεταπράτη γνώσεων που αντιλαμβάνεται καθημερινά τη συνεχή υποβάθμιση του κοινωνικού του ρόλου. Αν προσδοκούμε ένα σχολείο που αποπνέει σεβασμό και εμπνέει δημιουργία, θα πρέπει να θέσουμε στο επίκεντρο των προσπαθειών μας, τη συγκρότηση μιας παιδαγωγικής πρακτικής η οποία συμβάλει στην ανέλιξη της γνώσης αξιοποιώντας τα νέα διδακτικά εργαλεία. Η ανάπτυξη δεξιοτήτων που αποδεικνύονται χρήσιμες στην καθημερινή ζωή, και η μετεκκένωση παιδείας που καλλιεργεί πολιτιστικά πρότυπα συνοικείωσης και ευνοεί τον κριτικό στοχασμό, δεν μπορούν να επιτευχθούν παρά μόνο σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που προάγει τη συνεργατική μάθηση και επιβραβεύει τη δημιουργία.
 
Το καινούργιο που αναδύεται
Δεν ισχυριζόμαστε ότι η βραχύβια και σε περιορισμένη έκταση, πιλοτική εφαρμογή των ΤΠΕ στο ελληνικό σχολείο μεταμόρφωσε το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Μπορούμε όμως να αποφανθούμε ότι θεμελίωσε τις προϋποθέσεις αλλαγής και συνέβαλε στη διαμόρφωση θετικής αποδοχής νέων διδακτικών μεθόδων. Παράλληλα βελτίωσε το βαθμό εξοικείωσης των εκπαιδευτικών με τα νέα τεχνολογικά μέσα που εφαρμόζονται στη διδασκαλία και ενίσχυσε το μέτρο αυτοσυνειδησίας τους, καθώς τους επιτρέπει να αντιληφθούν και να οριοθετήσουν το ρόλο τους στο νέο εκπαιδευτικό περιβάλλον που διαμορφώνεται σε παγκόσμια κλίμακα. Η έλλειψη λογιστικής υποστήριξης σε ορισμένες περιπτώσεις, η βάσανος αυτού που κατ’ευφημισμό αποκαλείται «πληροφορικός αναλφαβητισμός» σε άλλες, η φοβία για τις νέες τεχνολογίες, η έλλειψη ενδιαφέροντος για ανανέωση των διδακτικών μεθόδων, η δυσκολία διαχείρισης της διδακτικής ώρας, αποτέλεσαν τροχοπέδη στα πρώτα βήματα εφαρμογής του προγράμματος. Βαθμιαία όμως οι εκπαιδευτικοί, ξεπερνώντας την ατολμία του νεήλυδα, αντιλήφθηκαν πως κατείχαν ένα εργαλείο εφαρμογής καινοτόμων διδακτικών μεθόδων, παραγωγής διδακτικού υλικού, εμπλουτισμένης και αισθητικά αναβαθμισμένης θεματικής παρουσίασης και επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι, μετά τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα, ο εκπαιδευτικός έχει επίγνωση ότι η ραγδαία και ποιοτική τεχνολογική μεταβολή επάγει αλλαγές τόσο στο Αναλυτικό Πρόγραμμα όσο και στη διδακτική πράξη. Αλλαγές κατά συνέπεια που παρατηρούνται τόσο στη φιλοσοφία που συνέχει ένα εκπαιδευτικό σύστημα όσο και στις πρακτικές που υιοθετεί.
Οι ανάγκες της Κοινωνίας της Πληροφορίας για ένα ευέλικτο και ποιοτικά αναβαθμισμένο μαθητικό δυναμικό, εγκαλούν την εκπαιδευτική κοινότητα να στραφεί σε μια προσπάθεια επανερμηνείας και δυνητικής ανακατασκευής των πρακτικών επιμόρφωσής της και των τρόπων μετάδοσης της γνώσης. Ταυτόχρονα καλούν τον εκπαιδευτικό να επαναπροσδιορίσει το ρόλο του στη διανοητική και κοινωνική ανάπτυξη του μαθητή. Οι ΤΠΕ επέφεραν αλλαγές σε ένα εκπαιδευτικό παράδειγμα που θεμελιώθηκε πάνω στις αρχές της δασκαλοκεντρικής μάθησης, με σημείο αναφοράς τη μετωπική διδασκαλία και το μαθητή παθητικό αποδέκτη πληροφοριών που διοχετεύονται ασύνδετες σε ένα χώρο απομονωμένο από τη σφαίρα του κοινωνικού. Χάρη στη διαβρωτική κριτική του κυρίαρχου δασκαλοκεντρικού προτύπου και στην επιρροή που άσκησαν οι έρευνες της γνωστικής ψυχολογίας και των παιδαγωγικών θεωριών του εποικοδομητισμού, ο μαθητής βαθμιαία αντιμετωπίζεται ως σύνθετη ύπαρξη. Οι ικανότητές του, η συγκρότηση ταυτότητας και η διαδικασία εκκοινώνησής του, δέχονται τώρα τη διαμορφωτική επίδραση από τον περιβάλλοντα χώρο, τις εμπειρίες του, τις παραστάσεις που προσλαμβάνει, τις ενέργειες που εκδηλώνει. Η διδασκαλία οργανώνεται και αντλεί ερεθίσματα από όλο αυτό το σύστημα των κοινωνικών και ψυχολογικών παραμέτρων αποβλέποντας στη γνωστική και συναισθηματική ολοκλήρωση του μαθητή. Η αλλαγή του εκπαιδευτικού παραδείγματος έχει ως συνέπεια την ανάδειξη της αυτενέργειας και της ισότιμης συμμετοχής του μαθητή στη μαθησιακή διαδικασία.
 
Τι είδους επιμόρφωση για τον εκπαιδευτικό;
Οι επιμορφωτικές συναντήσεις κατέστησαν φανερό από την αρχή ότι η κατάρτιση θα πρέπει να περιλαμβάνει εύκολα αφομοιώσιμη, πρακτική και θεωρητική, πληροφορία που μπορεί να γίνει κτήμα, όταν θα εφαρμοσθεί στη σχολική πραγματικότητα. Οι γνώσεις και οι πληροφορίες που θα αποκομίσουν οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να αποτελέσουν το πρωτογενές υλικό  που θα νοηματοδοτήσει τη διδασκαλία. Τον εκπαιδευτικό δεν  τον ενδιαφέρει τόσο η παιδαγωγική θεωρία που απορρέει από αφηρημένα πρότυπα που περιγράφουν ενδιάθετους γνωστικούς και κοινωνικούς μηχανισμούς, όσο οι τρόποι εμπειρικής βίωσης, ανάδειξης και συσχέτισης της διδασκαλίας με τη μάθηση. Ήταν απαραίτητο επομένως, να υποδειχθεί με έμφαση η ανάπτυξη κλίματος συνεργασίας και γόνιμης ανταλλαγής εμπειριών μεταξύ τους, κάτι που διαπιστώσαμε με ευχαρίστηση σε αρκετές περιπτώσεις. Ταυτόχρονα η μεθοδολογία υλοποίησης της επιμόρφωσης ανέδειξε και την υπεροχή της έναντι των επιμορφωτικών προγραμμάτων που εφαρμόσθηκαν την τελευταία δεκαετία (ΠΕΚ, Πανεπιστήμια). Η θεματική που ακολουθήθηκε (αναφορές σε άμεση συνάφεια με τη σχολική πραγματικότητα, ευρηματικά διδακτικά σενάρια), οι παιδαγωγικές αρχές που προβλήθηκαν (διερευνητική και ανακαλυπτική μάθηση) και προπάντων το πρότυπο της συνεχούς επιμόρφωσης και στήριξης του εκπαιδευτικού (από Τεχνικούς Υποστήριξης Σχολικών Εργαστηρίων και Επιμορφωτές) είναι χαρακτηριστικά που συνθέτουν την ποιοτική σκευή της εισαγωγής των ΤΠΕ στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.  Άλλωστε, συμφυής  στη φροντίδα να ακολουθηθεί ένα σύγχρονο πρόγραμμα επιμόρφωσης ήταν και η προσπάθεια, το εγχείρημα αυτό να έχει συνέχεια, να δημιουργηθεί το κρίσιμο σώμα που θα το στηρίζει μελλοντικά και να ανατροφοδοτείται από την ίδια την εκπαιδευτική κοινότητα.
Στους εκπαιδευτικούς τονίσαμε από τις πρώτες επιμορφωτικές συναντήσεις πως το ζητούμενο είναι η θεμελίωση των προϋποθέσεων για τον προσανατολισμό της διδακτικής πράξης σε νέα μαθησιακά πρότυπα, αυτά της διερευνητικής και ανακαλυπτικής μάθησης. Η υπολογιστική και δικτυακή τεχνολογία είναι απλά το μέσο που εξυπηρετεί το βασικό παιδαγωγικό στόχο: να μετατρέψει το σχολείο σε τόπο γόνιμης δημιουργίας, όπου η αναζήτηση της γνώσης θα γίνεται με προσωπικό νόημα για το μαθητή, θα καλλιεργείται το πνεύμα της συνεργατικής μάθησης και θα προωθηθεί η διαθεματική προσέγγιση. Να απελευθερώσουμε επιτέλους τα παιδιά από την τυραννία των ασύνδετων πληροφοριών και των αποσπασματικών γνώσεων που δε μετασχηματίζονται σε νέες γνωστικές συνθέσεις. Μπορεί να μην πετύχαμε τους μαξιμαλιστικούς στόχους που θέσαμε στην αφετηρία του εγχειρήματός μας, αλλά προέκυψε ένα σημαντικό κέρδος. Η συγκριτική εφαρμογή της παραδοσιακής διδασκαλίας και της υιοθέτησης νέων μεθόδων, ανέδειξαν το συγκείμενο και τις προϋποθέσεις επιτυχούς παρέμβασης στη σχολική ζωή και κατέστησαν πιο ευκρινείς τις παραμέτρους για το παιδαγωγικό όφελος που προκύπτει από την εισαγωγή των ΤΠΕ στο σχολείο.  Η χρήση των Νέων Τεχνολογιών στην εκπαίδευση, αν δε συνοδεύεται από μια κριτική στάση και μια στέρεα θεμελιωμένη παιδαγωγική αντίληψη για το ρόλο τους, επιτείνει το πρόβλημα διαχείρισης του όγκου των πληροφοριών που κατακλύζουν με πιο έντονους ρυθμούς τώρα το μαθητή.
Η εμπειρία εφαρμογής, τόσο της επιμόρφωσης όσο και των πειραματικών διδασκαλιών ήταν πολύτιμη, αφού μας έδωσε την ευκαιρία να εντοπίσουμε καίρια ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τη μεθοδολογία επιμόρφωσης και την παραγωγή διδακτικού υλικού.
 
Επιλογή και χρήση του εκπαιδευτικού λογισμικού
Αν περιορισθούμε στο χώρο των θετικών επιστημών (Μαθηματικά, Φυσική), μπορούμε να καταγράψουμε ενδεικτικά, αφενός τα σημαίνοντα παιδαγωγικά ζητήματα που αναδείχθηκαν και αφετέρου τα οφέλη που προέκυψαν και τα προβλήματα που παρουσιάσθηκαν.
Η εφαρμογή Εκπαιδευτικού Λογισμικού (Cabri Geometry, Sketchpad, Modellus) ανέδειξε μια σημαντική, αλλά συχνά παραγνωρισμένη, πτυχή της εφαρμογής των ΤΠΕ στην εκπαίδευση. Η χρήση λογισμικού δομημένου πάνω σε αρχιτεκτονικά πρότυπα προσανατολισμένα προς την εξερεύνηση μικρόκοσμων δεν αρκεί από μόνη της για να αναβαθμίσει ποιοτικά τη διδακτική προσέγγιση, ούτε προβάλει αυτόματα την εποικοδομητική παράμετρο της μάθησης. Αναφερόμαστε σε υπολογιστικά περιβάλλοντα, όπου οι μαθητές καλούνται να εργασθούν σε ένα δεδομένο πλαίσιο υποθέσεων και σχέσεων μεταξύ αντικειμένων και να εξερευνήσουν τις συνέπειες της λογικής που τα συνέχει. Ακόμη και το καλύτερο λογισμικό απαξιώνεται στα χέρια ενός εκπαιδευτικού που αδυνατεί να χρησιμοποιήσει με παιδαγωγική επάρκεια ένα φύλλο μελέτης. Ο ενθουσιασμός και η περιέργεια για το καινούργιο που κινούν το ενδιαφέρον για τις ΤΠΕ, εξανεμίζονται εύκολα αν δεν έχει ο εκπαιδευτικός ενστερνισθεί τις βασικές παιδαγωγικές αρχές εφαρμογής του εκπαιδευτικού λογισμικού. Είναι σημαντικό λοιπόν να κατανοήσει ο εκπαιδευτικός ότι τα διερευνητικά λογισμικά είναι εργαλεία που προσφέρονται για επίλυση προβλημάτων. Επιπλέον, αναδεικνύουν, με τη βοήθεια του φύλλου μελέτης, τις συλλογιστικές διαδρομές ακολουθώντας μια στρατηγική ελέγχου και κατασκευής.
Μια συχνή παρανόηση μεταξύ των εκπαιδευτικών ήταν αυτή που θεωρούσε το εκπαιδευτικό λογισμικό ως ένα απλό εργαλείο επίλυσης αριθμητικών προβλημάτων, ως ένα ηλεκτρονικό βιβλίο ή ως ένα μέσο που παρέχει απλώς δυνατότητες προσομοίωσης. Η εφαρμογή των προγραμμάτων της Οδύσσειας έδειξε πως το κατάλληλο εκπαιδευτικό λογισμικό, όταν χρησιμοποιηθεί με παιδαγωγική επάρκεια, φωτίζει από διαφορετικές πλευρές ένα πρόβλημα που προσπαθούμε να επιλύσουμε ή μια έννοια που προσεγγίζουμε (δυνατότητα πολλαπλών αναπαραστάσεων). Επιπλέον το εκπαιδευτικό λογισμικό καθιστά ευκρινή τα διαφορετικά βήματα που μπορούν να ακολουθηθούν στη διερεύνηση ενός προβλήματος, ενώ σε κάθε στιγμή οικοδομεί τη γνώση ανατρέχοντας στη διασύνδεση των δομικών χαρακτηριστικών των αντικειμένων ή των σχέσεων που ορίζονται στον μικρόκοσμο. Μια γεωμετρική κατασκευή σε ένα περιβάλλον Δυναμικής Γεωμετρίας (Cabri ή Sketchpad) προϋποθέτει τη γνώση θεμελιωδών ιδιοτήτων των γεωμετρικών αντικειμένων που χρησιμοποιούνται σε κάθε βήμα της κατασκευής. Θέλουμε έτσι να τονίσουμε ότι ο τρόπος κατανόησης του νοήματος μιας έννοιας είναι όχι μόνο η μελέτη της στο πλαίσιο στο οποίο εντάσσεται, δηλαδή να γίνει αντιληπτό πώς αυτή συνεισφέρει σε μια δραστηριότητα, αλλά και πώς διασυνδέεται με το σύνολο των γνώσεών μας.
 
Φύλλα μελέτης και συνεργατική μάθηση
Αν τονίσαμε τη θεμελιώδη διδακτική αξία του φύλλου μελέτης, είναι γιατί επιτρέπει τον εντοπισμό της προέλευσης των λαθών και των παρερμηνειών (εσφαλμένες αντιλήψεις), ενώ ταυτόχρονα καθιστά ευκολότερη τη διαχείριση του προβλήματος αυτού στο εξατομικευμένο περιβάλλον του εργαστηρίου. Η ενασχόληση με το φύλλο μελέτης παρακινεί το σύνολο της τάξης σε ενεργό συμμετοχή. Ταυτόχρονα επιτρέπει την αναθεώρηση των αντιλήψεών μας για την αιτία παραγωγής λαθών, την άμεση αξιολόγηση της πορείας των μαθητών, ενώ αναδεικνύει τις μεταγνωστικές στρατηγικές που πρέπει να ακολουθήσουμε για την προσπέλαση των γνωστικών εμποδίων που αναφύονται. Η παράλληλη χρήση διερευνητικού λογισμικού και φύλλων μελέτης επιτρέπει μια περισσότερο εποικοδομητική προσέγγιση του υπό διαπραγμάτευση θέματος. Η ενασχόληση με τα φύλλα μελέτης προάγει τον κριτικό στοχασμό για την αντιμετώπιση ενός θέματος, μιας διδακτικής ενότητας, επιτρέπει την εποικοδομητική κατανόηση εννοιών και σχέσεων. Το φύλλο μελέτης είναι ένα ερωτηματολόγιο βάσης που επιτρέπει τη διακριτικά καθοδηγούμενη ανακάλυψη. Η αναστοχαστική λειτουργία στην οποία καλεί τους μαθητές, συμβάλλει στον εντοπισμό των μαθησιακών αναγκών τους που κρίνονται απαραίτητες για την αντιμετώπιση ενός θέματος, ενώ καθοδηγεί και αξιολογεί τα βήματά τους με δομημένες παρατηρήσεις. Στην ουσία το φύλλο μελέτης είναι ένα μέσο διεπαφής για την ολότητα των παραγόντων που διαπραγματεύονται τη γνώση, δηλ. Μαθητές, Εκπαιδευτικός και Υπολογιστής. Το σχήμα Φύλλο Μελέτης – Διερευνητικό Λογισμικό – Μαθητής – Εκπαιδευτικός – Γνώση συνιστά τη μετάβαση από τον υποκειμενοκεντρισμό του παραδοσιακού εκπαιδευτικού προτύπου στη συστημική συγκρότηση της διδασκαλίας.
Οι εκπαιδευτικοί τόνιζαν συχνά τα μειονεκτήματα της συνεργατικής μάθησης, όπως αυτή εφαρμόζεται σε συνθήκες εργαστηρίου, αφού ο θόρυβος των μαθητών και η διάσπαση της προσοχής του εκπαιδευτικού στις διαφορετικές ομάδες προκαλούσε ένα συναίσθημα δυσφορίας. Προέκυψε έτσι λοιπόν ένα πρόβλημα πρωτόγνωρο για τα δεδομένα του σχολείου, αυτό της διαχείρισης, της οργάνωσης των μαθητών, σε ανεξάρτητες ομάδες. Δεν είναι αυτονόητο τελικά ότι ο εκπαιδευτικός θα αποδεχθεί τη θέση που υποστηρίζει πως η δημιουργία ανεξάρτητων ομάδων διευκολύνει την αλληλεπίδραση, επιτρέπει την εμβάθυνση, τη διασάφηση ιδεών, τελικά την κατανόηση. Χρειάζεται αρκετή υπομονή και άσκηση, για να αντιληφθεί ο εκπαιδευτικός ότι η συνεργατική μάθηση καλλιεργεί ένα κλίμα ώριμης και επαγγελματικής αντιμετώπισης προβλημάτων και διευκολύνει στην ανάληψη σύνθετων γνωστικών διεργασιών. Μέσα στο ομαδικό περιβάλλον εργασίας είναι εφικτή η ολοκλήρωση εργασιών που η συνθετότητά τους θα ήταν διαφορετικά απαγορευτική για πολλούς μαθητές. Παράλληλα είναι φανερό πως μόνο με τη δημιουργία συνεργατικών ομάδων είναι εφικτή η βέλτιστη χρήση των περιορισμένων υλικών πόρων που αναγκαστικά κάθε εργαστήριο διαθέτει (αναλογία μαθητών ανά Η/Υ).
 
Η επίπονη αναζήτηση
Δεν ήταν όλα ρόδινα και ούτε το σχολείο μεταβλήθηκε με τη μαγική ράβδο των ΤΠΕ σε Τόπο Επαγγελίας. Η εφαρμογή των διδακτικών σεναρίων από τους εκπαιδευτικούς αποτελούσε σε αρκετές περιπτώσεις μηχανική μεταφορά όσων είχαν διδαχθεί κατά την επιμόρφωση, με φτωχό τελικά μορφωτικό αποτέλεσμα. Η αδυναμία αυτή αναδεικνύει τη σπουδαιότητα του ρόλου του εκπαιδευτικού ως παράγοντα  που εγκυρώνει ή ακυρώνει  τη διδακτική αξία των ΤΠΕ. Ο δρόμος που οδηγεί από τη μίμηση στη δημιουργία είναι μακρύς και δύσβατος. Υπάρχουν εσωτερικές αντιστάσεις, παγιωμένες αντιλήψεις που λειτουργούν σαν στερεότυπα, ελλιπής γνώση και ανασφάλειες που καθιστούν δυσχερή την ανάληψη πρωτοβουλιών για τη δημιουργία πρωτότυπου διδακτικού υλικού που να έχει τη σφραγίδα της προσωπικής δημιουργίας ή έστω προσαρμογής. Για να είναι υψηλή η προστιθέμενη διδακτική αξία που προκύπτει από τις ΤΠΕ, απαιτείται μια επένδυση διανοητική που προϋποθέτει γνώση και εμπειρία. Ίσως το καινούργιο που όλοι περιμένουμε με αγωνία, να κυοφορείται δυναμικά μέσα από τις απορίες που δημιούργησε η επαφή με τις ΤΠΕ. Οι συντεταγμένες της σχολικής πραγματικότητας, όπως ορίζονται μέσα από το πλέγμα των διαλεκτικών αντιθέσεων που επέφερε η εισαγωγή των ΤΠΕ, προσφέρουν ένα προνομιακό πεδίο παιδαγωγικής αναζήτησης. Αυτό διαμορφώνεται από την κριτική στάση που προέκυψε με τη σύγκρουση της γόνιμης εμπειρίας με τις παγιωμένες αντιλήψεις. Τροφοδοτείται από την αντίφαση που προκύπτει ανάμεσα στην εφαρμογή μεθόδων που άντεξαν στη δοκιμασία του χρόνου από τη μια, και το φανταχτερό περιτύλιγμα που κρύβει ένα φτωχό περιεχόμενο (πλειονότητα των λογισμικών που κυκλοφορούν στο εμπόριο) από την άλλη. Διευρύνεται  τελικά με την εφαρμογή ενός εν δυνάμει μετασχηματιστικού εργαλείου που αντιτίθεται στη ρητορική της μετωπικής διδασκαλίας. Οι εκπλήξεις που έρχονται από εκπαιδευτικούς και μαθητές υπόσχονται πολλά. Στη θέση της παθητικής αντιδικίας, της μηχανικής διαδοχής των ωρών διδασκαλίας  και της απρόσωπης τυποποίησης της μαθησιακής διαδικασίας, προσδοκούμε σιγά-σιγά να πρυτανεύσουν άλλες προτεραιότητες και άλλη ποιότητα στην ελληνική εκπαίδευση που θα αναμορφώσουν το παιδαγωγικό ενέργημα και τη σχέση διδαχής και μαθητείας. Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ήταν ένα στοίχημα που η εκπαιδευτική κοινότητα και η Πολιτεία καλούνται  στο μέλλον να αποδείξουν αν θα κερδηθεί. Η υλικοτεχνική υποδομή που δημιουργήθηκε και η επένδυση στο έμψυχο δυναμικό που παράχθηκε αποτελούν μια πρόκληση για τη συνέχεια. Hic Rhodus, hic saltus!
 
Ένα παράδειγμα εφαρμογής
Επειδή μια καταγραφή διαπιστώσεων, όσο ενδελεχής και αν είναι, δεν μπορεί να εκφράσει τα σημαίνοντα χαρακτηριστικά της με την ένταση και την αμεσότητα που η ίδια η χρήση υποδηλώνει, κρίνουμε σκόπιμο να παραθέσουμε ένα δείγμα του επιμορφωτικού έργου που εκτιμούμε πως είναι δηλωτικό των σκέψεων που αναπτύξαμε. Η πορεία από το «μαθαίνω να χειρίζομαι ένα λογισμικό» έως το «κάνω μάθημα με νέα διδακτικά εργαλεία» περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα και συνιστά μια μεθοδολογία που απαντά στο ερώτημα πως οι δυνατότητες του νέου μέσου μετασχηματίζονται σε διδακτική πρακτική:
• Παιδαγωγική θεώρηση και περιγραφή του εκπαιδευτικού λογισμικού που χρησιμοποιείται.
• Παιδαγωγική αναζήτηση για τη συγκεκριμένη διδακτική ενότητα. Ποιες είναι οι αδυναμίες των μαθητών να κατανοήσουν το αντικείμενο, τι δεν μπορούμε να προσφέρουμε με τα συμβατικά διδακτικά εργαλεία της παραδοσιακής διδασκαλίας.
• Προσδιορισμός των διδακτικών στόχων που θέλουμε να πετύχουμε.
• Αναζήτηση του ρόλου του εκπαιδευτικού και  των μαθητών σε ένα  περιβάλλον που συνθέτει  τον υπολογιστή,  το εκπαιδευτικό λογισμικό, το φύλλο εργασίας και μιας ομάδας  που συνεργάζεται.
Η επιμορφωτική συνάντηση και οι πειραματικές διδασκαλίες, πραγματοποιήθηκαν στα πλαίσια του πιλοτικού έργου «ΟΔΥΣΣΕΑΣ» (Φορείς υλοποίησης του έργου: Ινστιτούτο Τεχνολογίας Υπολογιστών (ΙΤΥ) και Παιδαγωγικό Ινστιτούτο). Παρακάτω παραθέτουμε αυτούσια τη φόρμα δραστηριότητας της επιμόρφωσης  για το φορέα επιμόρφωσης (Παιδαγωγικό Ινστιτούτο) και τα φύλλα μελέτης που δόθηκαν στους μαθητές. Η προτεινόμενη δραστηριότητα έρχεται να βοηθήσει τη διδασκαλία μέσα στη συγκεκριμένη δομή και λειτουργία του σχολείου, όπως ωρολόγιο πρόγραμμα, πρόγραμμα σπουδών κλπ. Επιπλέον, έρχεται να τροποποιήσει και το βάθος της γνώσης που προσφέρεται για τη συγκεκριμένη διδακτική ενότητα.

Ακολουθούν τα "Φύλλα Εργασίας". Μπορείτε να τα κατεβάσετε από εδώ.


 
Σύνδεση
Παρωνύμιο

Συνθηματικό

Δεν έχετε ακόμα Λογαριασμό; Μπορείτε να ανοίξτε ένα. Ως εγγεγραμμένος έχετε κάποιες επιπλέον δυνατότητες όπως διαχείριση θεμάτων, διαμόρφωση παρατηρήσεων και καταχώρηση παρατηρήσεων με τ'όνομα σας.

Συσχετιζόμενοι Σύνδεσμοι
· Περισσότερα για Επιμόρφωση
· Νέα admin0


Πιο δημοφιλής είδηση για Επιμόρφωση:
Ανοικτή, εξ αποστάσεως εκπαίδευση & αρχές μάθησης ενηλίκων. Δ. Κακαβάκης


Article Rating
Average Score: 0
Αριθμός Ψήφων: 0

Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad


Επιλογές

 Εκτύπωση αρχικής σελίδας Εκτύπωση αρχικής σελίδας



 
Web site powered by PHP-Nuke

All logos and trademarks in this site are property of their respective owner. The comments are property of their posters, all the rest © 2005 by me.
You can syndicate our news using the file backend.php or ultramode.txt
PHP-Nuke Copyright © 2005 by Francisco Burzi. This is free software, and you may redistribute it under the GPL. PHP-Nuke comes with absolutely no warranty, for details, see the license.