Μερόπη Καϊρη, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής του 2ου Γυμνασίου Σύρου
Η διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι
Το «Χρυσό Γκολ» και τα χτυπήματα από το σημείο του πέναλτι, είναι μέθοδοι που καθορίζουν την νικήτρια ομάδα, εκεί όπου οι Κανονισμοί της διοργάνωσης απαιτούν την ύπαρξη μίας νικήτριας ομάδας μετά από αγώνα που λήγει ισόπαλος.
1. ΤΟ ΧΡΥΣΟ ΓΚΟΛ
Κατά τη διάρκεια της περιόδου παράτασης στο τέλος του κανονικού αγώνα, η ομάδα που σκοράρει το πρώτο γκολ, δηλώνεται νικήτρια.
Αν δε μπουν γκολ, ο αγώνας καθορίζεται με χτυπήματα από το σημείο του πέναλτι.
2. ΔΙΑΔΙΚΑΣΤΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΟΥ ΠΕΝΑΛΤΙ

1) Ο διαιτητής επιλέγει το τέρμα όπου θα χτυπηθούν τα πέναλτι (όλα τα πέναλτι).
2) Ο διαιτητής στρίβει ένα κέρμα και η ομάδα της οποίας ο αρχηγός κερδίζει, χτυπάει το πρώτο πέναλτι.
3) Ο διαιτητής σημειώνει τον παίκτη για το κάθε πέναλτι που χτυπιέται.
4) Σύμφωνα με τους όρους που αναφέρονται πιο κάτω και οι δύο ομάδες χτυπούν από πέντε πέναλτι.
5) Τα πέναλτι χτυπιούνται από τις ομάδες εναλλάξ (ένα η μία ομάδα, ένα η άλλη κ.ο.κ.).
6) Σε περίπτωση κατά την οποία, πριν χτυπήσουν και οι δύο ομάδες από πέντε πέναλτι, η μια ομάδα (Α) έχει σημειώσει περισσότερα γκολ από όσα θα ήταν δυνατό να σημειώσει η άλλη ομάδα (Β), ακόμη και στην περίπτωση που θα χτυπούσε τα πέντε πέναλτι που εδικαιούτο, δεν θα συνεχίζονται πλέον τα λακτίσματα πέναλτι, (θα σταματούν). (Παράδειγμα: Αν έχουν χτυπηθεί 3 ή 4 πέναλτι από την κάθε ομάδα και η ομάδα Α προηγείται με 3-0 γκολ, ή 4-1, ή 4-2, δεν θα χτυπιούνται άλλα πέναλτι, αφού η ομάδα Β δεν μπορεί να φτάσει τα γκολ της ομάδας Α, ακόμη και αν χτυπήσει με επιτυχία τα υπολειπόμενα 2 ή 1 πέναλτι αντίστοιχα που δικαιούται).
7) Αν, αφού και οι δύο ομάδες έχουν χτυπήσει από πέντε πέναλτι και έχουν και οι δύο σημειώσει τον ίδιο αριθμό γκολ, ή δεν έχουν σημειώσει γκολ (π.χ. 0-0,1-1, 2-2, 3-3, 4-4, 5-5) τα λακτίσματα πέναλτι συνεχίζονται να εκτελούνται (ένα-ένα) με την ίδια σειρά, μέχρις ότου και οι δύο ομάδες να έχουν χτυπήσει τον ίδιο αριθμό πέναλτι (όχι αναγκαστικά από ακόμη πέντε) και η μια ομάδα να έχει σημειώσει ένα γκολ περισσότερο από την άλλη.
8) Τερματοφύλακας που τραυματίζεται ενώ χτυπιούνται τα πέναλτι και δεν είναι σε θέση (λόγω του τραύματος του) να συνεχίσει να αγωνίζεται ως τερματοφύλακας, επιτρέπεται να αντικατασταθεί από έναν αναπληρωματικό παίκτη που έχει δηλωθεί, εφόσον η ομάδα του δεν έχει πραγματοποιήσει τον ανώτατο αριθμό αντικαταστάσεων παικτών που επιτρέπονται από τους κανονισμούς της διοργάνωσης.
9) Με την εξαίρεση της προηγούμενης παραγράφου (αριθ. 8) επιτρέπεται να χτυπήσουν πέναλτι (κατά τη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι) μόνο παίκτες οι οποίοι βρίσκονται μέσα στον αγωνιστικό χώρο κατά τη λήξη του αγώνα και της παράτασης όπου προβλέπεται (καθώς και κάθε άλλος παίκτης που έχει αποχωρήσει προσωρινά, με άδεια ή χωρίς άδεια του διαιτητή και δεν βρίσκεται μέσα στον αγωνιστικό χώρο κατά τη λήξη του αγώνα).
10) Κάθε πέναλτι χτυπιέται από διαφορετικό παίκτη και όλοι οι συμμετέχοντες στη διαδικασία παίκτες πρέπει να χτυπήσουν από ένα πέναλτι (καθώς και ο τερματοφύλακας και κατά περίπτωση ο αναπληρωματικός που τον αντικατέστησε σύμφωνα με την παράγραφο 8, πριν επιτραπεί σε παίκτη της ίδιας ομάδας να χτυπήσει δεύτερο πέναλτι.
11) Οποιοσδήποτε παίκτης (από τους συμμετέχοντες στη διαδικασία των πέναλτι) επιτρέπεται να αντικαταστήσει τον τερματοφύλακα (να αλλάξουν θέσεις) οποτεδήποτε, όταν χτυπιούνται πέναλτι κατά τη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι.
12) Μόνον οι παίκτες και οι διαιτητές (διαιτητής - βοηθοί διαιτητές - τέταρτος διαιτητής) επιτρέπεται να παραμένουν μέσα στον αγωνιστικό χώρο, κατά τη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι.
13) Όλοι οι παίκτες, με εξαίρεση τον παίκτη που εκτελεί το πέναλτι και τους δύο τερματοφύλακες, πρέπει να παραμένουν μέσα στον κύκλο του κέντρου του γηπέδου.
14) Ο τερματοφύλακας που είναι συμπαίκτης εκείνου που χτυπάει το πέναλτι, πρέπει να παραμένει μέσα στον αγωνιστικό χώρο, έξω από την επανορθωτική περιοχή στην οποία εκτελούνται τα πέναλτι και πάνω στη γραμμή τέρματος όπου αυτή ενώνεται με την (κάθετη) γραμμή η οποία οριοθετεί την (επανορθωτική) περιοχή πέναλτι. Σχετικό το διάγραμμα στη σελίδα 229.
15) Οι σχετικοί Κανονισμοί του Παιχνιδιού και οι αποφάσεις του Διεθνούς Ποδοσφαιρικού Συμβουλίου (όπως αναφέρονται στο άρθρο 14 - το Πέναλτι) εφαρμόζονται και κατά τη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι, εκτός αν καθορίζεται διαφορετικά (στις πιο πάνω ειδικές διατάξεις).
3. ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ
1). Αν οι αρχηγοί των δύο ομάδων με αμοιβαία συμφωνία αρνηθούν να χτυπήσουν πέναλτι για να αναδειχθεί ο νικητής ενός ισόπαλου αγώνα, παρά το ότι προβλέπεται η διαδικασία αυτή από τους κανονισμούς της διοργάνωσης, ο Διαιτητής πρέπει να αναφέρει το γεγονός στην έκθεση - φύλλο αγώνα προς την αρμόδια διοργανώτρια Αρχή (ΕΑ-14b).
2) Η κάθε ομάδα είναι υπεύθυνη για να επιλέξει τους παίκτες που θα χτυπήσουν τα πέναλτι (ΕΑ 14-c).
3) Αν η εξέλιξη ενός αγώνα φτάσει στο σημείο να αναδειχθεί ο νικητής με το στρίψιμο ενός κέρματος ή με κλήρωση, αυτό πρέπει να γίνει από τον Διαιτητή αμέσως μετά τον αγώνα. Αν όμως για οποιοδήποτε λόγο αυτό δεν έχει γίνει, θα πρέπει να γίνει μεταγενέστερα από την διοργανώτρια αρχή (ΕΑ 14-d).
4) Αν κατά την εκτέλεση ενός πέναλτι η μπάλα προσκρούσει σε ένα κάθετο ή στο οριζόντιο δοκάρι και σπάσει, το πέναλτι αυτό υπολογίζεται ως ένα από αυτά που δικαιούται να χτυπήσει η ομάδα. (ΕΑ 14-e).
5) Επιτρέπεται να εξαιρεθεί ένας παίκτης που είναι τραυματίας από την υποχρέωση που έχει για να συμμετάσχει στη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι. Δεν επιτρέπεται να εξαιρεθεί ένας παίκτης που δεν είναι τραυματίας (ΕΑ 14-f).
6). Όλοι οι παίκτες (με εξαίρεση εκείνους που είναι αποδεδειγμένα τραυματίες) είναι υποχρεωμένοι να συμμετάσχουν στη διαδικασία για την ανάδειξη νικητή με πέναλτι. Αν στο τέλος του αγώνα μερικοί παίκτες εγκαταλείπουν τον αγωνιστικό χώρο και δεν επιστρέφουν για να συμμετάσχουν στη διαδικασία των πέναλτι, ο Διαιτητής δεν πρέπει να προχωρήσει στην εκτέλεση των πέναλτι, αλλά να αναφέρει το γεγονός στο «φύλλο αγώνα - έκθεση» προς την αρμόδια Αρχή. (ΕΑ 14-g.).
7) Αν ένας παίκτης που έχει παρατηρηθεί (κίτρινη κάρτα) υποπέσει σε παράβαση για την οποία πρέπει πάλι να παρατηρηθεί - προειδοποιηθεί (δεύτερη κίτρινη κάρτα), ο Διαιτητής πρέπει να τον αποβάλει (κόκκινη κάρτα). (ΕΑ 14-i).
8) Στη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι συμμετέχουν υποχρεωτικά μόνον οι παίκτες που βρίσκονται στον αγωνιστικό χώρο στη λήξη του αγώνα κ.λ.π., σύμφωνα με την παράγραφο 9 της ειδικής διάταξης. Συνεπώς δεν επιτρέπεται σε μια ομάδα να κάνει αντικαταστάσεις παικτών πριν από τη διαδικασία των πέναλτι, ακόμη και αν δεν έχει συμπληρώσει τις δικαιούμενες. (ΕΑ 14-j) .
9) Αν οι προβολείς του σταδίου πάθουν βλάβη και σβήσουν μετά τη λήξη της παράτασης, αλλά πριν χτυπηθούν τα πέναλτι, (ή πριν τελειώσει η διαδικασία ανάδειξης του νικητή με πέναλτι), ο διαιτητής πρέπει να περιμένει έναν εύλογο χρόνο για την επισκευή της βλάβης και αν αυτή δεν είναι δυνατή, το αποτέλεσμα (του αγώνα) πρέπει να κριθεί με το στρίψιμο ενός κέρματος, ή με κλήρωση. (ΕΑ 14-κ).
10) Αν τα πέναλτι δεν είναι δυνατόν να χτυπηθούν λόγω επέμβασης θεατών ή για παρόμοιο λόγο, ο Διαιτητής πρέπει να περιμένει έναν εύλογο χρόνο και αν η κατάσταση δεν βελτιώνεται το αποτέλεσμα (του αγώνα) πρέπει να κριθεί με το στρίψιμο ενός κέρματος ή με κλήρωση. (ΕΑ 14-l).
11) Αν ένας παίκτης αποβληθεί από τον Διαιτητή (κόκκινη κάρτα) κατά τη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι, που συνεχίζεται και η κάθε ομάδα έχει χτυπήσει από δέκα (10) πέναλτι, τότε η ομάδα στην οποία ανήκει ο παίκτης που αποβάλλεται, επιτρέπεται για το 11ο πέναλτι να χρησιμοποιήσει έναν παίκτη της που ήδη έχει χτυπήσει ένα πέναλτι. (ΕΑ 14m). Το ίδιο ισχύει αν η ομάδα έχει μείνει με 10 παίκτες στη λήξη του αγώνα.
12) Αν δεν είναι δυνατή η επανάληψη των χτυπημάτων πέναλτι, επειδή εν τω μεταξύ επήλθε σκοτάδι, τότε η νικήτρια ομάδα θα αναδεικνύεται μετά από κλήρωση, την οποία θα κάνει ο Διαιτητής μέσα στον αγωνιστικό χώρο. Το αποτέλεσμα αυτής της κλήρωσης σημειώνει υποχρεωτικά ο Διαιτητής στο φύλλο αγώνα.
(ΚΑΠ άρθρο 20 παρ. 12)
13) Στην περίπτωση κατά την οποία το γήπεδο στο οποίο διεξάγεται ο αγώνας έχει ηλεκτροφωτισμό, η εκτέλεση των πέναλτι θα συνεχιστεί με το φως των προβολέων, μέχρι να αναδειχθεί η νικήτρια ομάδα.
(ΚΑΠ άρθρο 20 παρ. 12)
14) Η εκτέλεση των πέναλτι, δεν αποτελεί συνέχεια του αγώνα, αλλά διαδικαστικό τρόπο για την ανάδειξη του νικητή.
(ΚΑΠ άρθρο 20 παρ. 13)
15) Στη «διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι», αλλά και πάντοτε, σε περίπτωση διαφοράς (με άλλους κανονισμούς) υπερισχύουν ο Κανονισμός παιδιάς της F.Ι.F.Α. και οι αποφάσεις του Διεθνούς Ποδοσφαιρικού Συμβουλίου. (Σχετικό το άρθρο 5 του ΚΑΠ).
4. ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΤΟΥ ΔΙΑΙΤΗΤΗ
Η F.Ι.F.Α. καθιέρωσε τον πιο κάτω πίνακα από 20 σημεία σχετικά με απαραίτητες ενέργειες του Διαιτητή και συστάσεις της, που πρέπει να ακολουθούνται κατά τη «διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι»:
1) Αποφάσισε σε ποιο τέρμα θα χτυπηθούν τα πέναλτι. Αυτή μπορεί να αποδειχθεί μια σπουδαία απόφαση στην περίπτωση που οι οπαδοί της μιας ομάδας είναι πίσω από το ένα τέρμα, ενώ της άλλης ομάδας βρίσκονται στο άλλο.
2) Η ομάδα που κερδίζει στο στρίψιμο του κέρματος, πρέπει να χτυπήσει το πρώτο πέναλτι.
3) Πριν αρχίσουν τα χτυπήματα των πέναλτι, βεβαιώσου ότι μέσα στον αγωνιστικό χώρο έχουν απομείνει μόνον οι παίκτες και ότι όλοι οι άλλοι (προπονητές, γιατροί, συνοδοί κ.λ.π.) έχουν βγει έξω.
4) Βεβαιώσου ότι όλοι οι παίκτες, με εξαίρεση τον παίκτη που πρόκειται να χτυπήσει το πέναλτι και τους δύο τερματοφύλακες, βρίσκονται μέσα στον κύκλο του κέντρου του γηπέδου.
5) Βεβαιώσου ότι ο τερματοφύλακας της ομάδας του παίκτη που πρόκειται να χτυπήσει το πέναλτι, στέκεται έξω από την επανορθωτική περιοχή, όπως στο διάγραμμα.
6) Οι κανονισμοί παιδιάς (ειδικά το άρθρο 14 «το πέναλτι») εφαρμόζονται πλήρως, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που καθορίζονται στις οδηγίες που αφορούν τη «διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι». Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή των κανονισμών γενικά, καθώς και στις παραβάσεις του τερματοφύλακα π.χ. μήπως μετακινηθεί έξω από τη γραμμή τέρματος, πριν χτυπηθεί η μπάλα.
7) Γράψε με ιδιαίτερη προσοχή τα πέναλτι που χτυπιούνται (ομάδα - παίκτη - αποτέλεσμα).
8) Όταν έχεις τη βοήθεια ουδέτερων Βοηθών Διαιτητών, μερικά από τα καθήκοντα αυτά μπορείς να τα αναθέσεις σ' αυτούς, όπως π.χ. ο ένας Βοηθός Διαιτητής να παρμένει στον κύκλο του κέντρου για να επιβλέπει τους παίκτες που πηγαίνουν να χτυπήσουν πέναλτι, ενώ ο άλλος να βοηθάει το Διαιτητή με το να παρακολουθεί αν η μπάλα περάσει τη γραμμή τέρματος (και σημειωθεί γκολ) ή όχι.
9) Είναι πολύ σπουδαίο για το Διαιτητή να οργανώνει σωστά την όλη «διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι». Βεβαιώσου ότι έχεις αντιληφθεί πλήρως τις σχετικές οδηγίες.
10) Η «διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι» ποτέ δεν αποτελεί τμήμα του κανονικού αγώνα. Είναι μια μέθοδος ανάδειξης νικητή και μόνον.
11) Αν κατά τη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι οι προβολείς του σταδίου σβήσουν ή δεν έχουν την ένταση που πρέπει και δεν είναι δυνατόν να συμπληρωθούν τα χτυπήματα των πέναλτι, το αποτέλεσμα του αγώνα πρέπει να κριθεί με το στρίψιμο κέρματος, ή με κλήρωση.
12) Ένας τραυματίας παίκτης, επιτρέπεται να εξαιρεθεί από την υποχρέωση να χτυπήσει πέναλτι.
13) Η κάθε ομάδα είναι υπεύθυνη να επιλέξει τους παίκτες της που θα χτυπήσουν τα πέναλτι. Το μόνο καθήκον του Διαιτητή, είναι να βεβαιώνεται ότι τα πέναλτι χτυπιούνται κανονικά.
14) Όταν όλοι οι παίκτες της μιας ομάδας έχουν χτυπήσει από ένα πέναλτι, δεν είναι υποχρεωμένοι να ακολουθήσουν την ίδια σειρά για να χτυπήσουν το δεύτερο τους πέναλτι, που ακολούθησαν όταν χτυπούσαν το πρώτο.
15) Αν ένας παίκτης που (στη διάρκεια του κανονικού αγώνα) έχει παρατηρηθεί - προειδοποιηθεί (κίτρινη κάρτα) υποπέσει στη διάρκεια της διαδικασίας των πέναλτι σε μια δεύτερη παράβαση για την οποία πρέπει επίσης να παρατηρηθεί - προειδοποιηθεί (δεύτερη κίτρινη κάρτα), πρέπει να αποβληθεί από τον αγωνιστικό χώρο (κόκκινη κάρτα).
16) Αν οι προβολείς του σταδίου σβήσουν μετά τη λήξη της παράτασης του αγώνα αλλά πριν χτυπηθούν τα πέναλτι, εφόσον δεν είναι δυνατόν να επισκευασθούν σε εύλογο χρόνο, ο Διαιτητής πρέπει να αποφασίσει για το αποτέλεσμα του αγώνα με στρίψιμο κέρματος ή με κλήρωση.
17) Ένας αναπληρωματικός παίκτης που δεν πήρε καθόλου μέρος στον αγώνα, ούτε στην παράταση, δεν επιτρέπεται να συμμετάσχει στη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι, εκτός αν πρόκειται να αναπληρώσει τον τερματοφύλακα της ομάδας του που έχει τραυματισθεί (και δεν είναι σε θέση να συνεχίσει αγωνιζόμενος και μόνον εφόσον η ομάδα του δεν έχει κάνει τον ανώτατο αριθμό αντικαταστάσεων παικτών, που επιτρέπεται από τους κανονισμούς της διοργάνωσης)
18) Αν οι δύο ομάδες έχουν χτυπήσει από δέκα (10) πέναλτι και η μια ομάδα έχει απομείνει με δέκα (10) παίκτες (επειδή ένας παίκτης της έχει αποβληθεί - κόκκινη κάρτα), επιτρέπεται η ομάδα αυτή να χρησιμοποιήσει έναν παίκτης της, που έχει ήδη χτυπήσει ένα πέναλτι, για να χτυπήσει το 11ο πέναλτι.
19) Αν στη λήξη του αγώνα μερικοί παίκτες εγκαταλείπουν τον αγωνιστικό χώρο και δεν επιστρέφουν για να συμμετάσχουν στη διαδικασία των πέναλτι, χωρίς και να είναι τραυματισμένοι, ο Διαιτητής δεν πρέπει να επιτρέψει να χτυπηθούν τα πέναλτι και οφείλει να αναφέρει το γεγονός στην αρμόδια Αρχή.
20) Αν κατά τη διαδικασία ανάδειξης νικητή με πέναλτι ή όταν παρατείνεται ο κανονικός χρόνος διάρκειας του αγώνα (κατά το ημίχρονο ή κατά τη λήξη του), για να καταστεί δυνατή η (κανονική) εκτέλεση πέναλτι, η μπάλα προσκρούσει στο κάθετο ή στο οριζόντιο δοκάρι, προσκρούσει στον τερματοφύλακα και στη συνέχεια μπει γκολ, πρέπει να κατακυρωθεί ως κανονικό γκολ.
21) Όταν μία ομάδα τελειώνει τον αγώνα με μεγαλύτερο αριθμό παικτών από την αντίπαλη ομάδα, πρέπει να μειώσει τον αριθμό τους ώστε να εξισωθούν με τον αριθμό των αντιπάλων τους και να ενημερώσουν τον διαιτητή για το όνομα και τον αριθμό (φανέλας) του κάθε παίκτη τους που αποκλείεται. Αυτή την ευθύνη τη έχει ο Αρχηγός της ομάδας.
22) Πριν την έναρξη των λακτισμάτων από το σημείο του πέναλτι, ο διαιτητής θα βεβαιώνεται ότι μόνο ένας ίδιος αριθμός παικτών από κάθε ομάδα παραμένει μέσα στον κύκλο της σέντρας που θα εκτελεστούν τα λακτίσματα.
Αν θέλετε να δείτε και τα 21 άρθρα του κανονισμού ποδοσφαίρου, κάντε κλικ εδώ.